Кога читаме состав на козметички производ, често меѓу првите нешта што паѓаат в очи е зборот „Parfum“. Тој звучи неутрално, дури и пријатно – но токму под таа една единствена ознака може да се крие мешавина од десетици до стотици хемикалии, од кои дел се потенцијално алергени, ендокрино нарушувачи или иритативни за кожа, дишење и нервен систем.

Како е регулирана ознаката „Parfum“?

Според Европската регулатива за козметика EC 1223/2009, производителите имаат дозвола да користат општата ознака „Parfum“ или „Fragrance“ за да опфатат мешавина од ароматични состојки – без да ги наведат поединечно. Тие не се обврзани да го декларираат составот на парфемот доколку не се работи за специфични алергени кои ја надминуваат утврдената концентрација (обично 0.001% во производи кои остануваат на кожата и 0.01% во производи кои се испираат).

Во моментов, 26 ароматични компоненти се сметаат за потенцијални алергени и мора да бидат наведени по име ако се присутни над тие граници. Често се присутни дури и во „природни“ парфеми, но нивната концентрација и форма одредува дали ќе предизвикаат реакција.

Производителите кои сакаат транспарентност може да ги обележат со:

– ѕвездичка (*) до зборот „parfum“ со објаснување дека се добиени од природни есенцијални масла
– или забелешка како: aroma of natural origin, essential oil-based fragrance, 100% natural fragrance

Но ова не е задолжително – па ако стои само parfum без дополнителна информација, тоа остава простор за сомнеж.

Што точно може да содржи „Parfum“?

Во пракса, зад еден збор parfum може да се кријат:

– Фиксатори (на пример, фталати, кои ја задржуваат аромата на кожата, но се поврзани со хормонални нарушувања)
– Растители ароми (природни етерични масла, CO₂ екстракти)
– Синтетички ароми (синтетички создадени молекули кои имитираат природни мириси)
– Растворувачи и стабилизатори (како диетил фталат, но и неидентификувани соединенија)

Природен парфем – како да го препознаеме?

Кога производот користи 100% природен парфем, тоа најчесто значи дека мирисот доаѓа од етерични масла, CO₂ екстракти или хидролати. За да бидеш сигурна, барај:

  • Ознака „Parfum (from natural essential oils)“
  • Декларација на конкретни мирисни компоненти (на пример: linalool, limonene – со напомена дека се од природно потекло)
  • Производ со сертификат за органска козметика (на пр. NATRUE, COSMOS, ECOCERT), каде синтетички парфеми се забранети
  • Означено присуство на етички извори и транспарентност за алергени

Што треба да избираат родителите?

Кај бебиња, деца, бремени и доилки – мирисот треба да биде минимален или целосно отсутен, бидејќи:

– Бебешката кожа е многу порозна и чувствителна
– Мирисните компоненти може да предизвикаат контактен дерматитис, егзема или осип
– Мирисот не додава нутритивна вредност – само комерцијална привлечност

Природната козметика за бебиња секогаш треба да има ознака „без парфем“ или „unscented“, или да користи само цветни води и благи растителни екстракти (на пр. невен, хамамелис, лаванда – и тоа само во мали концентрации).

Практични совети при купување

– Ако производот има мирис, но не наведува ништо за природноста – претпостави дека е синтетички
– Ако има Parfum со ѕвездичка, провери што значи ѕвездичката
– Избегнувај производи каде „fragrance“ е една од првите 5 состојки
– Преферирај производи со декларирани етерични масла, хидролати или мирисни компоненти од растително потекло

Заклучок

Состојката Parfum во козметичките производи е една од најнетранспарентните, и најконтроверзните. Зад таа кратка ознака може да се крие сè – од природна есенција до токсична мешавина. Особено кај бебиња, мали деца, чувствителна кожа и лица со хормонални нарушувања – парфемот треба да се избира со исклучителна претпазливост, или воопшто да се избегнува.

Информираноста и внимателното читање на декларации се единствениот начин родителите да направат безбеден избор. Природните производи што транспарентно го декларираат потеклото на мирисот секогаш имаат предност – бидејќи ние не мирисаме за да мирисаме туку за да живееме здраво.