Егземата, или атописки дерматит, е хронично воспалително заболување на кожата кое сè почесто се среќава кај доенчиња и мали деца. Се манифестира со сува, црвена кожа која чеша, понекогаш пука и се лупи, а во потешки случаи може да се појави и лачење или задебелување на кожата, па дури и секундарни инфекции.
Иако егземата не е заразна состојба, таа сериозно влијае на квалитетот на живот – и на бебето и на родителите – бидејќи предизвикува постојан дискомфорт, нарушен сон и зголемен ризик од чувствителност на други алергени.
Причините за појава на егзема се комплексни и вклучуваат генетска предиспозиција, нарушена бариерна функција на кожата и реакции на надворешни фактори, како што се алергени, хемикалии, температурни промени и исхрана. Понекогаш егземата е дел од таканаречен „атопски пакет“, кој вклучува и алергии на храна и респираторни алергии.
Кај бебињата, егземата најчесто се појавува на образите, челото, вратот, свитоците зад колената и лактите. Првите симптоми се појава на груби, суви, црвени дамки, кои се засилуваат при чешање или триење. Облеката со синтетички влакна, детергентите или потењето можат да ја влошат состојбата.
Клучната улога во третманот на егзема е контрола, а не лекување. Соодветната нега значи одржување на хидратацијата на кожата со хипоалергени, природни производи, без парфеми, алкохоли или сулфати. Бањањето треба да биде кратко, со млака вода и без агресивни сапуни. Пожелно е користење на природни масла, како масло од јојоба, невен, бадем или овесни купки, кои ја смируваат и навлажнуваат кожата.
По бањањето, кожата мора да се премачка со хидратантна крема или балзам додека е уште влажна. Со тоа се задржува влагата во кожата и се создава заштитен слој кој ја ублажува иритацијата. Кај влошени состојби може да се користат и медицински креми, како оние со цинк оксид или специјални формулации, по препорака на педијатар или дерматолог.
Многу е важно родителите да обрнат внимание на потенцијалните тригери. Тоа може да бидат намирници како кравјо млеко, јајца, глутен или цитрусно овошје. Кај некои бебиња, егземата се влошува од домашна прашина, влажен воздух, синтетичка облека или хемикалии во средствата за перење.
Препорачливо е да се користи природна облека од памук, лен или бамбус и да се пере со еко детергенси без мириси и фосфати. Чиста средина без прашина и тутунски чад придонесува за подобра состојба на кожата.
Покрај надворешната нега, нутритивната поддршка е од особено значење. Кај многу бебиња со егзема се забележува дисбаланс на цревниот микробиом, па суплементирање со пробиотици игра голема улога – особено со соеви како Lactobacillus rhamnosus и Bifidobacterium infantis, кои го поддржуваат имунолошкиот систем и го намалуваат воспалението.
Истовремено, витамин Д, цинк, омега-3 масни киселини и гама-линоленска киселина (од ноќна перика или бораго масло) можат да бидат од помош кај деца со егзема – но секогаш со стручна консултација.
Многу е важно да не се користат козметички производи кои содржат парабени, фталати, минерални масла, синтетички мириси и бои. Тие ја нарушуваат природната бариера на кожата и можат да ја влошат егземата. Природната козметика, формулирана за чувствителна кожа и без агресивни состојки, е секогаш најдобар избор.
Родителот не може да ја искорени егземата, но може да направи многу за да ја контролира – преку конзистентна нега, внимателен избор на козметика и храна, како и одржување на чиста и поддржувачка средина.
Кога се пристапува со знаење, внимание и природна нега, егземата станува состојба која може да се контролира со минимален дискомфорт – а бебето може да ужива во своето секојдневие без чешање и иритации.
